• Register
    *
    *
    *
    *
    *
    Fields marked with an asterisk (*) are required.

จริยธรรม.คอม

You are here: Home Introduction to theory of Thai philosophy ปัจจัยที่ทำให้เกิดความรู้
Thai (ภาษาไทย)English (United Kingdom)

ปัจจัยที่ทำให้เกิดความรู้

(2 votes)

             ปัจจัยที่ทำให้เกิดความรู้ 

             สำหรับปัจจัยที่ทำให้เกิดความรู้นั้น(Categories of knowledge) มี  ๒  ประการ  คือ  ปัจจัยภายนอกและปัจจัยภายใน

              ปัจจัยภายนอก ได้แก่ ประสบการณ์ภายนอก เช่น การศึกษาเล่าเรียน การฟังคำบรรยาย คำสอน  การโฆษณา การสนทนา และแหล่งข้อมูลต่างๆ ซึ่งอาจเป็นครู ศาสดา คัมภีร์ทางศาสนา ขนบธรรมเนียมประเพณี  เป็นต้น เรียกว่า ปรโตโฆสะ แปลว่า ความรู้ที่เกิดจากผู้อื่นหรือการได้ฟังจากผู้อื่น ดังจะเห็นได้จากเสภาเรื่องขุนช้างขุนแผนตอนกำเนิดพลายงามขุนแผนสอนพลายงามว่า

             "อันตำรับตำราสารพัด                          ลูกเก็บจัดแจงไว้ที่ในตู้

               ถ้าลืมหลับตรงไหนไขออกดู                 ทั้งของครูของพ่อต่อกันมา

               แล้วลูบหลังสั่งความพลายงามน้อย        เจ้าจงคอยร่ำเรียนเขียนคาถา

                รู้สิ่งใดไม่สู้รู้วิชา                                ไปเบื้องหน้าเติบใหญ่จะให้คุณ"

                                                                                   (ขุนช้างขุนแผน)

              ความรู้ที่ขุนแผนสอนพลายงามนั้นเป็นความรู้ที่สืบทอดกันมาทั้งของครูและของพ่อที่ขุนแผนรวบรวมไว้ถ่ายทอดให้พลายงาม นอกจากนั้น วิชาความรู้อาจได้มาด้วยการลงมือกระทำหรือฝึกปฏิบัติจนเกิดความชำนาญในเรื่องนั้นๆ  และการเฝ้าสังเกตการณ์ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่เชื่อว่าจะทำให้เกิดความรู้ได้ เช่น

            "ประเพณีที่บำรุงกรุงกษัตริย์                    ปฏิพัทธิ์ผ่อนผันความบรรหาร

            ต่างพระทัยนัยเนตรสังเกตการ                  ตามบุราณเรื่องราชานุวัตร"

                                                                              (เพลงยาวถวายโอวาท)

             ความรู้ดังกล่าวเป็นความรู้ที่เกิดจากประสบการณ์ชีวิต เป็นความรู้เชิงประจักษ์ หรือเป็นประสบการณ์ตรง แม้ความรู้เช่นนี้จะไม่ได้รับการถ่ายทอดอย่างเป็นระบบหรือไม่ได้ถ่ายทอดตามหลักวิชาการ  แต่ความรู้จากประสบการณ์ก็เป็นสิ่งที่สุนทรภู่เชื่อว่าเป็นความรู้จริงและพูดเป็นเชิงเตือนว่า "อย่าจู่ลู่ดูถูก

             ปัจจัยภายใน ได้แก่ การคิดพิจารณาของผู้รับความรู้ด้วยความรอบครอบ ซึ่งเป็นวิธีการคิดหาเหตุผลตลอดจนรู้จักวิเคราะห์ วิจารณ์ สืบสวน สอบสวนหาต้นเหตุ แยกแยะให้เห็นเหตุปัจจัยหรือความสัมพันธ์ของเรื่องนั้นๆ ในขั้นต่ำสามารถเข้าใจความเป็นจริงของสังคม(ปรวิสัย) ในขั้นสูงสามารถรู้เท่าทันความรู้สึกนึกคิดของตัวเอง(อัตวิสัย) เรียกว่า โยนิโสมนสิการ คือ การคิดพิจารณาโดยแยบคายจนเกิดความรู้ขึ้นมาได้ ซึ่งตรงกับที่สุนทรภู่กล่าวว่า "คิดหนักหน่วงใจดูให้ดี" คำกล่าวนี้บ่งชี้ว่าการรู้จักคิดพิจารณาอย่างถ้วนถี่เป็นบ่อเกิดความรู้ และวิชาจะมีคุณค่าขึ้นมาได้ก็ต่อเมื่อผู้เรียนรู้จักนำไปคิด

 

ที่มาจากหนังสือ ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย ผู้แต่ง ญาณวชิระ